Glas 7

Inwijding van de tempel door koning Salomo

Dit raam is bijna 20 meter hoog, en behoort daarmee tot de grootste glazen in de Sint-Jan. Je ziet er twee verhalen in afgebeeld: in het bovenste deel zie je de inwijding van de tempel door koning Salomo.

Geschenk van Filips II

Niet alleen het formaat is bijzonder, ook de schenker. Het schilderij is namelijk een donatie van de kersverse Habsburgse heer der Nederlanden, Filips II. Zoals koning Salomo de waardige opvolger was van zijn vader, koning David, zo vond Filips II zich de juiste opvolger van Karel V. Vanwege al die koningen wordt dit glas ook wel ‘het koningsglas’ genoemd.

Waar gaat het over? Ook dit is een verhaal over de wijze, en rijke koning Salomo (zie ook glas 5). Hij was in de periode van 972-932 v.C. koning van Israël. Maar dit keer staat niet Salomo’s wijsheid, maar de tempel centraal.

Eerst een tent…

Aan het begin van de geschiedenis van het volk Israël, toonde God zich aan Abraham (ca 2000 v.C.), aan wie Hij de opdracht gaf om naar Palestina te verhuizen. Hij verscheen meerdere keren aan Abraham, en daarna aan zijn kinderen en het verdere geslacht, het volk Israël. Zijn kleinzoon Jakob trok na een hongersnood naar Egypte, waar het volk honderden jaren bleef wonen. Toen ze ten slotte onder leiding van Mozes met een groep van honderdduizenden terugkeerden naar Palestina in ca 1450 v.C., gaf God opdracht om een tent, een tabernakel voor hem te bouwen. In die tabernakel moest een met goud overtrokken kist geplaatst worden, die in de Bijbel ook wel ark genoemd wordt. Daar waar de kist was, daar was God. Die plek was dan ook bijzonder heilig. Gewone mensen mochten niet bij de ark komen, alleen de hoogste priester in rang mocht dat eenmaal per jaar doen.

… toen een tempel

Deze kist trok met de Joden mee Kanaän in, en werd in de eeuwen daarop op verschillende plekken bewaard. Koning David wilde al een tempel bouwen als permanente heilige plek voor de ark en ‘aardse troon’ van God, maar mocht dat van God niet doen omdat hij in zijn leven veel bloed had vergoten in talloze oorlogen. Maar zijn zoon Salomo kreeg wel toestemming, en hij had zoveel geld dat hij een geweldige tempel kon bouwen op een bijzondere plaats in Jeruzalem: de berg Moria, daar waar meer dan 1000 jaar geleden Abraham op de proef werd gesteld met de vraag van God of hij zijn zoon zou willen offeren.

De muren van de tempel werden van zuiver kalksteen gebouwd en de vloeren van dennenhout gemaakt. De binnenkant van de muren werd afgewerkt met het beste cederhout uit Libanon. Daarna werden alle binnenmuren overtrokken met goud. Zeven jaar duurde de bouw van de tempel. Toen hij klaar was, werd er een groot feest gevierd.

… en een groot feest

Dit feest is in het glas uitgewerkt. Links bovenin zien we de ark, die door de priesters naar de nieuwe tempel is gebracht. Rechts zien we koning Salomo geknield op de grond zitten. Zoals gebruikelijk bij een openbaar gebed heeft hij zijn handen naar boven gericht. Hij dankt God voor de tempel en vraagt hulp Gods bijstand voor het volk Israël. Toen Salomo klaar was met zijn gebed, kwam er vuur uit de hemel dat het offer op het altaar aanstak. Dat zie ik je in het midden van de afbeelding.

Filips II als de nieuwe Salomo

Naast Salomo op de grond liggen zijn scepter en kroon. De Franse lelies op de kroon, komen ook voor in de kroon en het wapen van Filips II. Op één van de tekstrollen in de afbeelding staat tekst uit de Bijbel, namelijk het antwoord van God op Salomo’s gebed. Er staat: ‘Ik heb uw gebed gehoord en indien u voor mijn aangezicht wandelt zoals uw vader gewandeld heeft dan zal Ik uw koningstroon bevestigen in eeuwigheid.’ Een tekst die Filips II ongetwijfeld ook graag op zichzelf wilde toepassen.

Op 27 mei 1790 werd dit raam totaal vernietigd, toen het door een stormwind uit de stijlen werd gerukt. De scherven werden verzameld, maar er was geen geld om het glas te restaureren. Dat gebeurde pas in 1910!